Op deze pagina
Wat is positieve psychologie?
Positieve psychologie richt zich op welbevinden, sterke kanten en omstandigheden waarin mensen tot hun recht komen. Het Positive Psychology Center van de University of Pennsylvania beschrijft dit als onderzoek naar het floreren van mensen en gemeenschappen. Problemen verminderen en een waardevol leven opbouwen kunnen naast elkaar bestaan. Lees de toelichting van het onderzoekscentrum.
Het woord “positief” betekent dus niet dat boosheid of verdriet fout is. Een werkplek met te hoge druk wordt niet gezond doordat werknemers hun houding aanpassen. En een oefening die je aandacht richt op prettige ervaringen vervangt geen hulp bij ziekte, armoede of een onveilige relatie.
De vijf gebieden van PERMA
| Gebied | Betekenis | Vraag voor jezelf |
|---|---|---|
| P – Positive emotion | Prettige emoties, zoals plezier of tevredenheid. | Welk klein moment vond ik aangenaam? |
| E – Engagement | Betrokken opgaan in een activiteit. | Waar richtte ik graag mijn aandacht op? |
| R – Relationships | Relaties en contact met anderen. | Bij wie voelde ik ruimte om mezelf te zijn? |
| M – Meaning | Ervaren dat iets betekenis heeft. | Wat deed ik omdat ik het belangrijk vind? |
| A – Accomplishment | Iets bereiken, afronden of leren. | Welke stap heb ik gezet, ook als die klein was? |
De vragen in de tabel zijn onze eigen vertaling naar het dagelijks leven. Ze vormen geen officiële meetlijst. Je hoeft niet op elk gebied evenveel te willen, en de vijf gebieden omvatten niet alles: ook veiligheid, lichamelijke gezondheid en materiële omstandigheden verdienen aandacht.
Een model is iets anders dan een gevalideerde test
Butler en Kern publiceerden in 2016 onderzoek naar de PERMA-Profiler, een specifiek meetinstrument. Dat onderzoek geldt niet automatisch voor elke andere vragenlijst die PERMA gebruikt. Onze gelukstest heeft eigen stellingen en is bedoeld voor reflectie. Bekijk het oorspronkelijke artikel over de PERMA-Profiler.
Ook een cijfer met een procentteken kan misleidend precies lijken. Vraag bij iedere zelftest: wat wordt opgeteld, waarmee wordt vergeleken, en waarvoor is de uitkomst onderzocht? Zonder zo'n uitleg kun je een score niet betrouwbaar vertalen naar “gezond”, “ongelukkig” of “beter dan gemiddeld”.
Hoe sterk is het bewijs voor oefeningen?
Bolier en collega's (2013) vonden in een meta-analyse kleine gemiddelde effecten op welbevinden. Dat is geen bewijs dat één losse oefening iedereen helpt. Onderzoek verschilde in kwaliteit en aanpak. Lees de resultaten en beperkingen.
Bij een claim als “wetenschappelijk bewezen” zijn drie vervolgvragen nuttig: welke oefening is onderzocht, bij welke groep, en waarmee is vergeleken? Een cursus van meerdere weken is bijvoorbeeld niet hetzelfde als een korte tekst op een website. Een verband in een enquête toont ook niet vanzelf aan wat oorzaak en gevolg is.
Oefening: een PERMA-kaart zonder score
- Schrijf de vijf letters onder elkaar. Zet bij elke letter één concrete gebeurtenis van afgelopen week.
- Laat een vak leeg als je niets weet. Vul het niet op met iets wat je denkt te moeten voelen.
- Kies één gebeurtenis die je graag vaker ruimte geeft. Beschrijf wat eraan bijdroeg: tijd, iemand anders, een rustige plek of een duidelijke taak.
- Kies een kleine herhaling binnen je mogelijkheden. Noteer ook wat je daarvoor moet laten.
- Kijk later terug: paste deze activiteit bij je, en wat heb je geleerd over de omstandigheden?
Fictief voorbeeld: Ilias schrijft bij bereiken “de administratie geopend”. Hij heeft nog niets afgemaakt, maar wel een uitgestelde eerste stap gezet. Zijn volgende plan wordt niet “productiever zijn”, maar één document uitzoeken met hulp van een vriend. Zo wordt een abstract begrip een bruikbare vraag.
Gebruik het model als gespreksstarter
Een lege plek is geen tekortkoming en hoeft geen opdracht te worden. Misschien ligt je aandacht tijdelijk bij herstel of zorgen voor iemand. Bespreek wat belangrijk is in jouw situatie. Verdiep één onderwerp via dankbaarheid, werk of relaties.